X
تبلیغات
نماشا
رایتل

زنبور عسل در ایران

لوازم کار زنبورداری (2)



وَ اوحی رَبُّکَ الی النَّحلِ أن إتّخِذِی مِن الجِبالِ بُیُوتا و مِن الشَّجَرِ و مَمّا یَعرشُونَ ثُمَّ کُلی من کُلِّ الثَّمراتِ فأسُلِکی سُبُلَ رَبِّکَ ذُلَلاً یَخرُجُ مِن بُطونِها شرابٌ مُختَلِفٌ ألوانُهُ فیهِ شِفاءً للِنّاسِ إنَّ فی ذلکَ لَآیهً لِقومٍ یَتفکّروُنَ (نحل : 69-68)

«و خدا به زنبور عسل وحی کرد که از کوهها و درختان و سقفهای رفیع منزل گیرید. و پس ازمیوه‌های شیرین وحلاوت گلهای خوشبو تغذیه کنید و راه پروردگارتان را به اطاعت بپوئید آنگاه از درون آنها شربت شیرین به رنگهای مخلتف بیرون آید که در آن شفای مردمان است. در این کار نیز نشانه قدرت خدا برای متفکران پیداست».

وسایل کار زنبورداری
در صنعت زنبورداری مانند سایر فنون از وسایل مخصوصی استفاده می شود که امکان نتیجه گیری بهتری را فراهم می آورد،در این قسمت به توضیح و تشریح این ادوات می پردازیم.


ü– کلاه توری Bee hat
برای جلوگیری از نیش خوردن از ناحیه سر و صورت بهتر است قبل از شروع به کار،از این وسیله استفاده شود.
توری کلاه معمولا دو تکه است.قسمت جلویی که روبروی صورت قرار می گیرد مگسی و به رنگ مشکی می باشد که سوراخ هایی به قطر3-2 میلیمتردارد.قسمت دوم قسمت پشتی است که عموماً به رنگ سفید و یا گاهی پارچه نازک به رنگ سفید می باشد و ارتفاع توری از حاشیه پایینی کلاه حدود50سانتیمتروهمینطورعرض قسمت مشکی30-25 سانتیمتر و عرض قسمت پشتی 75-70سانتیمترمی باشد.



üدستکش Bee glove (چرمی ،کتانی و . . . )
ازدستکش ها نیز برای مصون ماندن دستها از نیش زنبورها استفاده می شود.جنس دستکش ها باید از موادی باشد که از داخل شدن و چسبیدن نیش ها به آنها جلوگیری شود.همینطور باعث تعریق بیش از حد دست ها نشود،معمولا از پارچه یا پلاستیک ساخته می شود.باید طوری تهیه شود که انگشتان به راحتی حرکت کنند و تا زیر آرنج کشیده می شود و به وسیله مچ بند در انتها ختم می شود.


دودیSmoker

دودی انواع مختلفی دارد که برای دود دادن به کلنی ها،قبل از بازدید استفاده می شو زیرا، باعث آرام شدن زنبوران قبل از بازدید می شود و از دو قسمت دمنده و مخزن دودی تشکیل شده است.از مواد گوناگونی برای ایجاد دود داخل مخزن استفاده میکنند.


üچنگال fork

برای باز کردن سر سلولهایی که با موم بسته شده در روی شان عسل به هنگام برداشت عسل


üلباس زنبورداری Beekeeping clothes

یکی از وسایلی است که از نیش خوردن شخص هنگام کار با زنبور جلوگیری می کند.که معمولاً با توجه به سلیقه زنبوردار می توان به صورت یکسره باکلاه یا جداگانه دوخت.این لباس معمولا از جنس پارچه و ترجیحأ از پارچه متقال به رنگ سفید تهیه می شود.

ü– اکستراکتور
برای استخراج عسل استفاده میشود،بعد از پولک برداری از روی حجرات قابها را داخل دستگاه قرار میدهیم و با استفاده از نیروی گریز از مرکز عسل ،از داخل حجرات به دیواره ی دستگاه پرتاب میشود. انواع مختلفی از جمله افقی ،عمودی وشعاعی دارد .



ü–اهرم Lever
این وسیله از سه قسمت سر و بدنه و قاب کش تشکیل شده است.در بازدید ها جهت باز کردن درب و جا به جا کردن و خارج کردن قابها استفاده می شود.جنس فلز این اهرم باید طوری انتخاب شود که از زنگ زدن سریع آن جلوگیری شود.مثلا می توان از جنس استیل و یا گالوانیزه استفاده کرد.
این وسیله دست زنبوردار است .
وظایف اهرم عبارتند از :
۱ - باز کردن در کندو .
۲ - جابجایی شانهایی که زنبور ها آن ها را با موم و بره موم به هم چسبانده اند.
۳ - کندن و تمیز کردن موم و بره موم از کندو در جریان بازرسی بهاره و پاییزه .
۴ - چکش ومیخ کش .
Øنکته مهم در استفاده از اهرم‌٬ ضد عفونی آن با دود و آتش است .


ü– کاردکHive tool
کاردکها به اشکال مختلف و برای کارهای متفاوت ساخته شده اند که زنبوردار در کلیه مواقع بازدید از کندو همراه خود دارد از این وسیله جهت تمیز کردن جدار و کف کندو استفاده می شود با ان مومها،بره موم ها و مواد خارجی چسبیده با اطراف کندو و قابها را تراشیده و پاک میکند. بعضی از کاردکها به وسیله برق یا بخار گرم میشوند تا تراشیدن موم و سایر مواد به وسیله انها اسانتر شود. از دو قسمت دسته چوبی و کاردک فلزی از جنس استیل یا فلز های ضد زنگ تشکیل شده است.کاربرد اهرم و کاردک تقریبا یکسان است.


ü– موم دوز Embedder
برای اتصال ورقه ی مومی به سیمهای قاب استفاده میشود
بعد از گرم کردن موم دوز با آب داغ می توان با فشار آن بر روی سیم قاب
موم های زیر سیم به سیم دوخته می شود .
موم دوزدو نوع اند برقی دستی


üقفس های حمل ملکه Queen cage traveling

در مراکز پرورش ملکه برای حمل ملکه های باکره و بارور به مناطق مختلف به صورت انفرادی و یا جمعی از انواع قفس های ملکه استفاده می شود.با توجه به نوع حمل به دو دسته انفرادی و جمعی تقسیم می شوند.
.1قفس های حمل انفرادی ملکه
.2قفس های حمل برای بیش از یک ملکه


1قفس های حمل انفرادی ملکه
قفس هایی از جنس چوب و یا پلاستیک به شکل مکعب مستطیل یا استوانه ای است و دردو طرف سوراخ هایی به قطر 6/0 سانتیمتربرای ورود و خروج ملکه تعبیه شده است که به وسیله چوب پنبه مسدود می شود.داخل این قفس ها با توجه به مسافت حمل ملکه به 2یا3قسمت تقسیم می شود که یک قسمت برای استقرار ملکه و یک قسمت برای10عدد کارگر همراه ملکه و یک قسمت برای غذای ملکه استفاده می شود قسمت بالای قفس ها( رویی ) با توری فلزی با شماره 8 پوشانده می شود.

.2قفس های حمل برای بیش از یک ملکه
اندازه این نوع قفس ها با توجه به تعداد ملکه حمل شونده، متفاوت است.اساس کار به این شکل است که ملکه ها در قفس های انفرادی حمل ملکه بدون حضور کارگران قرار داده می شوند،سپس داخل هر کندو، به ازای هر ملکه 50- 30عدد زنبور کارگر قرار می دهند تا ملکه را مرتب تغذیه کنند.

1قفس فشاری Push in cage:

این روش یکی از مطمئن ترین روش ها است.یک نوع این قفس از توری فلزی شماره 8درست شده است که در گوشه ای از آن لوله کوچکی متصل شده است که محوطه داخلی را به محیط خارج مرتبط می سازد.پس از وارد کردن ملکه، سوراخ را با شیرینی پر می کنیم( خمیر شیرین، عسل+پودر شکر ) به مرور زنبوران ،از شیرینی تغذیه کرده و سبب رهایی ملکه از قفس می شوند.برای وارد کردن ملکه، در این قفس، شان تیره رنگی که حاوی شفیره است، انتخاب می کنیم سپس، قفس را در جایی که ملکه روی شفیره های پیر قرار گرفته، روی قاب فشار می دهیم تا ملکه درون قفس حبس شود و پس از خورده شدن خمیر شیرینی توسط کارگران، رها شود پس از آن دیگر کار معرفی با موفقیت به پایان رسیده است.
قفس های توری استوانه ای یا لوله فلزی:

این قفس ها لوله ای شکل هستند و از تور شماره 8 ساخته شده اند قطر این لوله حدود 3 سانتیمترو طول آن در حدود25- 10سانتیمتر است دو سر این لوله باز است که توسط دو تکه چوب پنبه مسدود می گردد.برای معرفی،ملکه را داخل این لوله قرار می دهیم و دو طرف را مسدود کرده و لوله را وسط دو قاب قرار می دهیم و بعد از گذشت حدود5- 3روز،ملکه را آزاد می کنیم.

3.قفس های قابی:

این قفس به اندازه قاب های استاندارد داخل کندو می باشد.با این تفاوت که طرفین آن از شبکه توری فلزی شماره 8، پوشانده شده است.ضخامت این قفس حدود7/0-6/0سانتی متر می باشد و دارای یک سوراخ برای ورود و خروج ملکه می باشد که به وسیله چوب پنبه مسدود می شود.پس از قراردادن ملکه در قفس، آن را مابین دو قاب ،قرار می دهند و بعد از گذشت 3تا5 روز ملکه را آزاد می کنیم
ü– توری بچه گیری طبیعی Swarm catcher

در صنعت زنبورداری به کرات با پدیده Swarming که همان پدیده بچه دهی است، مواجه می شویم.برای کنترل و گرفتن بچه های تولید شده و مستقر کردن آنها در کندوهای خالی و دادن فضا به آنها، باید به وسیله ابزاری ابتدا بچه را به داخل کندوی خالی منتقل کنیم.برای همین کار از توری مخصوص که دسته بلندی به طول 60-50سانتی متردارد استفاده می شود.البته علاوه بر دسته ،یک توری مگسی به ارتفاع 70-60سانتی متر دارد که به دور حلقه فلزی به قطر 3-2میلی مترو به شعاع 10سانتی متر نصب شده است.


ü– دستگاه تلقیح مصنوعی ملکه زنبور عسل و مشخصات آن
این دستگاه یکی از جدیدترین و بهترین دستگاههایی میباشد که طراحی و ساخت آن در داخل کشور انجام شده وتوانسته نواقص دستگاههایی مانند Swienty یا Schley را برطرف سازد و علاوه بر آن از امکان اسپرم گیری و تلقیح ساده با سرعت بالا و در عین حال انتقال آلودگی کمتری را دارا می باشد. و با توجه به اینکه یک تولید داخلی است، ازقیمت مناسب تری نسبت به دستگاههای خارجی برخوردار است.

امکانات قابل توجه دستگاه تلقیح :

1. تمامی قطعات دستگاه به جزٔپایهٔ اصلی ازقابلیت انعطاف پزیری بالایی درتمامی جهت های دلخواه برخوردار می باشد.
2.استفاده و نصب هر نوع سرنگ تلقیح بر روی دستگاه امکان پذیر میباشد.
3.در اختیار گذاردن فضایی کاملا" مناسب به منظور جمع آوری اسپرم.
4. امکان اندازه گیری دقیق میزان بازکردن بند آخرشکم ملکه
5.امکان بهره بری این دستگاه از هر نوع قلااب نیشی و قلاب شکمی موجود در بازار.
6.برخوردار بودن این دستگاه از دقیق ترین ومطمئن ترین سرنگ تلقیح موجود در بازار جهانی .
7. برخورداری این دستگاه از سیستم کاملا" جدید حلقهٔ نیش گیر که مشکلات باز کردن مجرای ورودی کانال انتقال اسپرم را تا ۷۰ درصد کاهش می دهد .

üبرس Bee brush

جنس موهای این برس باید از الیاف بسیار نرمی انتخاب شود تا باعث آزار زنبور نگردد، زیرا از این وسیله جهت ریختن زنبورها از روی قابها استفاده می شود.
از دو قسمت دسته و برس تشکیل شده است.

üظروف غذا خوری Feeding containers

برای تغذیه مصنوعی کلنی ها در فصول سرد و هنگامی که دیگر شهدی در طبیعت وجود ندارد از این ظروف استفاده می شود.بسته به حجم غذا و جنس ظرف و نحوه ساخت، انواع مختلفی دارد که معروفترین آنها عبارتند از:
1. بشقابی
2. قابی
3. بردمن

بشقابی Eating plates

ساده ترین نوع ظروف غذا خوری می باشد.شامل یک بشقاب پلاستیکی که بر روی قابها، زیر درب کندو قرار می گیرد و داخل آن مقداری چوب یا پوشال می ریزند که هنگام تغذیه، زنبوران داخل آن غرق نشوند

قابی Framed feeding container

دقیقا به شکل قابهای داخلی کندو می باشد با این تفاوت که دو طرف آن را با پلاستیک ، استیل و یا فیبر که غیر قابل نفوذ به شربت داخلش باشد، می سازند.

.3بردمن Boardman feeder

این غذا خوری انواع مختلفی دارد و قابل نصب در داخل و یا خارج کندو می باشد.یک ظرفی به شکل استوانه به اندازه های مختلف انتخاب میکنند ودهانه ی آن را با استفاده از یک میخ کوچک سوراخ هایی به قطر 1میلیمترایجاد می کنیم.پس از پر کردن ظرف آن را به صورت وارونه در محل مورد نظر که روی قابها می باشد ویا جلوی دریچه ی پرواز، نصب می کنیم و زنبوران با وارد کردن خرطوم از سوراخ های مورد نظر میزان شربت مورد نیاز خود را بر می دارند.

üانواع سوزن پیوند
1.سوزن دستی
2.سوزن اتوماتیک

1.سوزن دستی است که از لوله مسی 2 میلیمتری ساخته می شود و با آن می توان لاروها را به ارامی از داخل سلولهای کارگران (با کمی ژله زیرآن)برداشته و به داخل سلول ملکه انتقال داد.البته این روش به دقت زیادی نیاز دارد.

نوع دوم سوزن پیوند اتوماتیک چینی است.این سوزن از دو قسمت شامل یک ورقه بسیارنازک و نرم شاخی و یک میله نرم چوبی تشکیل شده است.با این سوزنها می توان به راحتی لارو ها را با مقدار زیادی ژله رویال برداشت کرده و به ارامی طوری در داخل سلول ملکه مصنوعی قرار داد که هیچ گونه صدمه ای به لارو وارد نشود.